प्रस्तावना:भारत हा तरुणांचा देश आहे, परंतु आज भारतातील तरुणांसमोर सर्वात मोठे आव्हान कोणते असेल, तर ते म्हणजे 'बेरोजगारी'. जेव्हा एखादी व्यक्ती काम करण्याची इच्छा आणि पात्रता ठेवूनही तिला रोजगार मिळत नाही, तेव्हा त्या स्थितीला बेरोजगारी म्हणतात.
बेरोजगारीची कारणे:भारताची झपाट्याने वाढणारी लोकसंख्या हे बेरोजगारीचे मुख्य कारण आहे. आपल्या देशातील शिक्षण पद्धती ही प्रामुख्याने पुस्तकी ज्ञानावर आधारित आहे, त्यात व्यावसायिक किंवा कौशल्याधारित शिक्षणाचा अभाव आहे. तसेच शेती क्षेत्रावरील वाढता भार आणि उद्योगांचे संथ विकसन यामुळे रोजगार निर्मिती कमी होत आहे.
दुष्परिणाम आणि
उपाय:बेरोजगारीमुळे तरुणांमध्ये नैराश्य येते. अनेक तरुण गुन्हेगारी प्रवृत्तीकडे वळतात. ही समस्या सोडवण्यासाठी सरकारने कौशल्याधारित शिक्षणावर (Skill Development) भर दिला पाहिजे. तरुण पिढीने केवळ सरकारी नोकरीच्या मागे न लागता 'स्टार्टअप' आणि स्वयंरोजगाराकडे (Self Employment) वळले पाहिजे.
समारोप:बेरोजगारी ही केवळ आर्थिक समस्या नसून ती एक सामाजिक समस्या आहे. देशातील तरुणांच्या हाताला काम मिळाले, तरच देशाचा विकास वेगाने होईल.